*** Trở Về MÙI VỊ QUÊ HƯƠNG ***

Hội Linh Cổ Tự

Phan Hữu Tưởng

Nếu như khách tham quan đến Cần Thơ đã từng biết đình Bình Thủy cổ kính, chùa Nam Nhã u tịch, mộ cụ Thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa khiêm tốn... nằm trên cùng một tuyến đường, mà không biết chùa Hội Linh sẽ là một thiệt thòị Chùa Hội Linh là ngôi chùa lớn với những đường nét nghệ thuật kiến trúc độc đáo, có những pho tượng gỗ quý hiếm và lại là cơ sở cách mạng vững chắc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Góp phần không nhỏ vào thắng lợi chung của dân tỉnh Cần Thơ nói riêng và cả nước nói chung.

Cách trung tâm TP. Cần Thơ khoảng 4 cây số, hướng về phía Long Xuyên (thuộc tỉnh lộ 91), du khách nhìn về phía tay phải sẽ thấy một cổng lớn mang dòng chữ "Hội Linh Cổ Tự". Xuống xe đến gần, du khách sẽ còn thấy câu đối ở hai cột cổng như sau:

- Hội thượng diên chân thừa tiếp dẫn thập phương quy giác lộ.

- Linh sơn khai nhãn tạng đề huề tứ chúng xuất mê tâm.

Qua vế đối, chúng ta có thể hiểu: chùa Hội Linh là nơi hội tụ của mọi người trong xã hội, không phân biệt giàu nghèo, đẳng cấp đến để nghe Phật pháp và được hướng dẫn bằng những phương tiện mà Phật đã dạy, dẫn dắt mọi người đi vào con đường sáng sủa hạnh phúc.

Lịch sử hình thành chùa Hội Linh đã có ngót 90 năm. Chùa được xây cất bằng tre lá từ năm 1907 có tên là Hội Long Tự. Ddến năm 1917, chùa được xây dựng kiên cố và đổi tên là Hội Linh Cổ Tự mà dân quanh vùng thường gọi là chùa Xẻo Cạn, vì cạnh chùa trước kia có con rạch cạn, nay bị bồi lấp.

Ngôi chùa cách cổng lớn khoảng 200m. Trước khi vào chùa, du khách sẽ vào một trong hai cổng. Cổng được trang trí trên chóp là hình bầu rượu với hai con rồng cách điệu và hai búp sen ở hai bên. Trên mỗi cổng có tấm bảng ghi câu chữ Hán "Thiền môn nghiêm tịnh" và "Hòa an chúng hải". Giữa hai cổng có một hồ nước hình bán nguyệt trồng bông bụt xung quanh. Qua khỏi ao là khoảng sân khá rộng có miếu ngũ hành bên trái, và miếu thổ thần bên phảị Trong sân trồng các loại hoa kiểng. Lần theo bậc tam cấp, du khách sẽ đến chính điện. Mặt tiền chính điện được phân làm ba gian và có một lầụ Lầu được chia làm 3 gian để thờ Phật Thích Ca, Di Lạc, Chuẩn Ddề, Ngọc Hoàng, các vị Kim Cang...

Hệ thống vòm mái được nâng đỡ bởi cột gỗ tròn đường kính 25 cm có chân đế bằng đá. Kết cấu vì kèo rất đơn giản (kèo vỏ đậu xuống cổ, kèo dưới chồng lên kèo trên), riêng vì kèo ở hậu liêu và nhà trù được làm theo kiểu nhà trính, các cây trỗng được gọt đẽo đặt trên cối hình vuông, hình thang, đầu trỗng có hình cánh dơị..

Nhìn chung, toàn bộ kiến trúc nơi đây được xây dựng bằng vật liệu vững chắc, hiện đại nhưng vẫn giữ được phong cách kiến trúc Việt
Nam.

Ngoài các chuông, mõ và bao lam nơi chính điện, nhà trù được chạm khắc công phụ Chùa còn có một số tượng gỗ đáng kể như Tượng Phật Chuẩn Ddề cỡi Khổng tước 18 tay, nhóm tượng Diêm Vương vớĩ ông Phán quan, Ddịa tạng vương Bồ tát cỡi lân, Hộ pháp, Thích ca sơ sinh... nhưng nổi bật nhất là tượng ông Giám Trai, người tự nguyện suốt đời ở trong nhà bếp bửa củi, nấu cơm cho chúng tăng. Tượng được bố cục vững chắc trên bệ gỗ trong tư thế ngồi, một tay tì lên cán búa dựng thẳng trước ngực như đang thiền định. Ông ở trần, quần vận lưng như một người nông dân, mình mẩy xương xẩu được cách điệu khúc chiết, thanh toán. Gương mặt xương, má lõm đôi mắt sáng quắc nhìn về phía xa xạ.. Tóm lại, mảng điêu khắc ở chùa Hội Linh rất đáng kể, không những về lượng mà cả về chất nữạ Và tiêu biểu nhất là tượng ông Giám Traị..

Trải qua hơn 80 năm tồn tại và nhiều lần sửa chữa, song Hội Linh Cổ Tự đã được các vị hòa thượng và đạo hữu đảm bảo được tính nguyên gốc của di tích. Hiện nay, cơ sở vật chất của chùa Hội Linh còn khá tốt.

*** Trở Về MÙI VỊ QUÊ HƯƠNG ***